Mô hình chọn nghề Ikigai là chìa khóa giúp bạn tìm ra công việc phù hợp nhất với bản thân. Nếu bạn đang loay hoay giữa đam mê, năng lực và nhu cầu thị trường thì ikigai sẽ giúp bạn kết nối những yếu tố này một cách hài hòa.
Thay vì chọn nghề theo cảm tính hay áp lực từ bên ngoài, mô hình hướng nghiệp ikigai sẽ giúp bạn xác định đam mê, thế mạnh, cơ hội kiếm tiền và nhu cầu xã hội. Nhờ đó, bạn sẽ có thể phát triển sự nghiệp bền vững và ý nghĩa. Hãy cùng khám phá cách áp dụng mô hình ikigai vào việc chọn nghề ngay sau đây!
1. Mô hình chọn nghề Ikigai là gì?
1.1. Ikigai là gì? Nguồn gốc và ý nghĩa
Khái niệm: Ikigai là một khái niệm của người Nhật gồm “Iki” có nghĩa là “sống” hoặc “tồn tại”, và “gai” là “giá trị” hoặc “đáng giá”. Khi kết hợp lại với nhau, khái niệm này mang ý nghĩa là những gì khiến cho cuộc sống của bạn trở nên đáng giá và có mục đích hơn.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa triết lý, mô hình Ikigai còn giúp con người tìm ra ý nghĩa cuộc sống bằng cách xác định công việc hay hoạt động mang lại hạnh phúc và giá trị.
Nguồn gốc: Mô hình Ikigai có nguồn gốc từ hòn đảo Okinawa – nơi có tỷ lệ dân số sống trên 100 tuổi cao nhất thế giới. Người Okinawa tin rằng việc tìm ra Ikigai của mình giúp họ sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và hạnh phúc hơn.
Ý nghĩa của mô hình Ikigai trong việc chọn nghề: Mô hình Ikigai không chỉ là triết lý sống mà còn là công cụ hữu ích giúp định hướng nghề nghiệp. Mô hình chọn nghề ikigai có thể:
- Giúp mỗi người xác định công việc phù hợp với đam mê, năng lực, thu nhập và nhu cầu xã hội.
- Hỗ trợ trong việc chọn ngành học, định hướng sự nghiệp và phát triển bản thân lâu dài. Từ đó, có thể tạo động lực để không ngừng học hỏi và phát triển trong công việc.
1.2. Bốn yếu tố chính của mô hình chọn nghề Ikigai
Mô hình chọn nghề Ikigai gồm 4 yếu tố chính:
- What you love (Điều mà bạn thích)
- Điều gì khiến bạn cảm thấy hứng thú và yêu thích khi làm việc?
- Bạn có đam mê với lĩnh vực nào ?
- Những hoạt động nào khiến bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng?
- What you’re good at (Điều mà bạn giỏi)
- Bạn có kỹ năng hoặc thế mạnh nào?
- Bạn giỏi trong lĩnh vực nào và có thể phát triển thêm không?
- Những gì bạn làm tốt hơn người khác?
- What you can be paid for (Điều mà bạn được trả tiền để làm)
- Nghề nghiệp nào có thể giúp bạn kiếm sống?
- Công việc nào có thu nhập ổn định và tiềm năng phát triển?
- Bạn có thể kiếm tiền từ đam mê của mình không?
- What the world needs (Điều mà xã hội cần)
- Xã hội đang có nhu cầu về lĩnh vực nào?
- Ngành nghề nào đang thiếu nhân lực và có tiềm năng phát triển?
- Làm thế nào để công việc của bạn tạo ra giá trị cho cộng đồng?
→ Khi kết hợp cả 4 yếu tố trên, bạn sẽ tìm ra “Ikigai” của mình – nghề nghiệp lý tưởng và phù hợp cho bản thân bạn.
2. Hướng dẫn áp dụng mô hình chọn nghề Ikigai
Bước 1: Nghiên cứu 4 yếu tố của mô hình và tự đánh giá bản thân
Trước tiên, hãy dành thời gian suy ngẫm và trả lời các câu hỏi trong từng yếu tố của mô hình chọn nghề Ikigai (có thể sử dụng các câu hỏi đã đề cập ở phần trên). Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ điểm mạnh, đam mê của bản thân cũng như nhu cầu thực tế của xã hội. Khi bạn có cái nhìn tổng quan thì việc lựa chọn cũng sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Bước 2: Vẽ vòng tròn Ikigai của bản thân
Sau khi xác định được các yếu tố trên, hãy vẽ sơ đồ mô hình chọn nghề Ikigai với 4 vòng tròn tương ứng và điền câu trả lời vào từng phần. Khi phân tích sự giao thoa giữa các yếu tố, bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về nghề nghiệp phù hợp với mình.
Bước 3: Phân tích kết quả và tìm hướng đi phù hợp cho bản thân
Chúng ta sẽ thử phân tích nếu công việc đáp ứng 2 trên 4 yếu tố thì sẽ như thế nào nhé!
- “What you love” + “What you’re good at” → Đam mê: Công việc khiến bạn hứng thú nhưng có thể không mang lại thu nhập ổn định
- “What you’re good at” + “What you can be paid for” → Chuyên môn: Công việc bạn làm tốt và có thể kiếm tiền nhưng có thể không thực sự đam mê và dễ mất động lực
- “What you can be paid for” + “What the world needs” → Nghề nghiệp: Công việc đóng góp cho xã hội nhưng bạn không thực sự giỏi và đam mê sẽ khiến bạn dễ nản chí
- “What the world needs” + “What you love” → Sứ mệnh: Công việc tạo ra giá trị cho xã hội, nhưng nếu không kiếm được tiền, bạn có thể khó duy trì lâu dài
→ Nghề nghiệp lý tưởng nhất chính là sự giao thoa giữa 4 yếu tố. Tuy nhiên, nếu bạn tìm được công việc đáp ứng 3 trên 4 yếu tố, đó đã là một lựa chọn rất tốt! Quan trọng là bạn phải linh hoạt và không ngừng phát triển bản thân để có một sự nghiệp bền vững.
3. Một số lưu ý để sử dụng mô hình chọn nghề Ikigai hiệu quả
- Một sự nghiệp bền vững không chỉ dựa vào sở thích cá nhân mà còn cần sự thực tế.
- Không phải ai cũng tìm thấy Ikigai của mình ngay lập tức, hãy kiên trì thử nghiệm, khám phá và điều chỉnh.
- Không ngừng học hỏi và phát triển để trau dồi bản thân, thích nghi với sự thay đổi của thị trường.
Mô hình chọn nghề Ikigai là công cụ hiệu quả giúp bạn tìm ra con đường sự nghiệp phù hợp cho bản thân. Bằng cách kết hợp đam mê, năng lực, thu nhập và nhu cầu xã hội, bạn có thể xây dựng một sự nghiệp bền vững và ý nghĩa. Hãy kiên trì khám phá và thử nghiệm để tìm ra công việc lý tưởng cho mình.
Nếu bạn đang băn khoăn về hướng đi tương lai, hãy thử áp dụng mô hình chọn nghề Ikigai để khám phá những cơ hội phù hợp cho bản thân mình nhé!
