Lương là yếu tố quan trọng trong quan hệ lao động giữa doanh nghiệp và nhân viên. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa lương Gross và lương Net, dẫn đến sai sót khi thỏa thuận lương hoặc tính toán thu nhập thực nhận. Trong bài viết này, chúng ta sẽ làm rõ khái niệm lương Gross, phân biệt với lương Net và hướng dẫn cách tính lương Gross chính xác nhất theo quy định năm 2025.
1. Lương gross là gì
Lương Gross là tổng thu nhập mà người lao động được doanh nghiệp chi trả trước khi trừ đi các khoản đóng bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nói cách khác, đây là mức lương ghi trên hợp đồng lao động, bao gồm cả các khoản phải đóng theo quy định của nhà nước.
Ví dụ: Nếu một nhân viên có mức lương Gross là 15 triệu đồng/tháng, thì số tiền này chưa trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân.
Đặc điểm của lương gross:
- Chưa khấu trừ các khoản bảo hiểm và thuế TNCN.
- Người lao động sẽ nhận được một số tiền thấp hơn sau khi trừ các khoản bắt buộc.
- Doanh nghiệp có trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và khấu trừ thuế trước khi trả lương thực nhận.
2. Phân biệt lương gross và lương net
Nhiều người bị nhầm lẫn giữa lương Gross và lương Net. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp bạn phân biệt rõ ràng hai khái niệm này:
| Lương gross | Lương net | |
| Khái niệm | Lương tổng trước khi trừ bảo hiểm và thuế. | Lương thực nhận sau khi đã trừ hết các khoản bảo hiểm và thuế. |
| Ưu điểm | – Minh bạch, rõ ràng.
– Giúp người lao động nắm được tổng thu nhập thực tế. – Tạo điều kiện để tính toán mức hưởng bảo hiểm chính xác. |
– Người lao động nhận đúng số tiền như đã thỏa thuận.
– Không cần tính toán các khoản khấu trừ. |
| Nhược điểm | – Người lao động cần tự tính toán số tiền thực nhận sau khi trừ các khoản khấu trừ. | – Có thể bị thiệt nếu doanh nghiệp không đóng đầy đủ các khoản bảo hiểm theo quy định |
| Ví dụ | Một nhân viên có lương Gross 15 triệu đồng sẽ nhận thực tế ít hơn do bị trừ BHXH, BHYT, BHTN và thuế TNCN. | Nếu một nhân viên được thỏa thuận lương Net 12 triệu đồng, doanh nghiệp phải tính toán số lương Gross tương ứng để đóng đủ bảo hiểm và thuế. |
3. Cách tính lương thực nhận từ lương gross mới nhất 2024
Khi tính lương gross năm 2024, người lao động cần chú ý dựa theo các quy định sau:
1 – Giảm trừ gia cảnh:
Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng năm 2024 là 11.000.000 đồng/tháng (tương ứng 132.000.000 đồng/năm) đối với nguời nộp thuế và 4.400.000 đồng/tháng với mỗi người phụ thuộc căn cứ theo Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14.
2 – Lương vùng tối thiểu:
Áp dụng mức lương tối thiểu vùng 2024 (từ 01/1/2024 – 30/6/2024) căn cứ theo điều 3, Nghị định 38/2022/NĐ-CP và mức lương cơ sở năm 2024 (trước ngày 01/7/2024) là 1.800.000 đồng.
3 – Tỷ lệ đóng bảo hiểm cụ thể:
Tiền đóng bảo hiểm bắt buộc của người lao động = 10,5 % tiền lương. Cụ thể:
- Tiền BHXH chiếm 8%
- BHTN chiếm 1%
- BHYT chiếm 1,5%.
4 – Tỷ lệ tính tiền thuế TNCN phải nộp theo quy định hiện hành: = (Tổng thu nhập – Các khoản được miễn giảm – Khoản được giảm trừ ) x Thuế suất.
| Bậc thu nhập | Thu nhập tính thuế theo tháng | Thuế suất (%) |
| 1 | Đến 5 | 5% |
| 2 | Trên 5 đến 10 | 10% |
| 3 | Trên 10 đến 18 | 15% |
| 4 | Trên 18 đến 32 | 20% |
| 5 | Trên 32 đến 52 | 25% |
| 6 | Trên 52 đến 80 | 30% |
| 7 | Trên 80 | 35% |
Dưới đây là công thức tính lương gross chi tiết, cụ thể:
| Lương Net (lương thực nhận) = Lương Gross – Tiền đóng BHXH – Tiền đóng BHYT – Tiền đóng BHTN – thuế TNCN |
Ví dụ: Giả sử một nhân viên có lương Gross 15 triệu đồng/tháng:
1 – Tổng các khoản bảo hiểm phải đóng:
- BHXH: 15.000.000 × 8% = 1.200.000
- BHTN: 15.000.000 × 1% = 150.000
- BHYT: 15.000.000 × 1.5% = 225.000
- Tổng bảo hiểm = 1.575.000 đồng
2 – Thu nhập tính thuế = 15.000.000 – 1.575.000 – 11.000.000 = 2.425.000 đồng
3 – Thuế TNCN phải nộp = 2.425.000 × 5% = 121.250 đồng
4 – Lương Net thực nhận = 15.000.000 – 1.575.000 – 121.250 = 13.303.750 đồng
Vậy, với một nhân viên có mức lương Gross 15 triệu đồng/tháng, thực tế người này sẽ nhận về tay 13.303.750 đồng/tháng.
4. Nên deal lương gross hay lương net?
Việc lựa chọn deal lương Gross hay lương Net phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách của công ty, phúc lợi đi kèm và mức độ minh bạch về lương thưởng.
Với các công ty uy tín, lương Gross hay lương Net thực chất không có nhiều khác biệt. Khi nhận lương Gross, người lao động sẽ tự tính toán và chủ động trong việc đóng bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân. Ngược lại, nếu nhận lương Net, doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm khấu trừ trước các khoản này và trả cho người lao động số tiền thực nhận.
Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, người lao động nên chọn deal lương Gross vì những lợi ích sau:
- Minh bạch về thu nhập: Khi nhận lương Gross, người lao động có thể tự kiểm tra các khoản bảo hiểm, thuế và xác định rõ mức thu nhập thực tế của mình. Điều này giúp tránh được các rủi ro khi công ty không minh bạch trong việc đóng bảo hiểm hoặc khai báo thuế.
- Tăng cơ hội nhận phúc lợi tốt hơn: Lương Gross là cơ sở để tính các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế. Nếu lương Gross cao, các khoản trợ cấp từ bảo hiểm cũng sẽ cao hơn khi người lao động cần hưởng chế độ thai sản, ốm đau hoặc thất nghiệp.
- Dễ đối chiếu nếu có thay đổi pháp lý: Chính sách bảo hiểm và thuế có thể thay đổi theo từng năm. Khi nhận lương Gross, người lao động có thể dễ dàng theo dõi và tính toán lại mức lương thực nhận của mình khi có điều chỉnh về tỷ lệ đóng bảo hiểm hoặc mức giảm trừ gia cảnh.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, deal lương Net có thể là lựa chọn phù hợp. Điều này thường xảy ra khi làm việc trong các ngành nghề đặc thù, không có chính sách bảo hiểm đầy đủ hoặc khi người lao động muốn đơn giản hóa việc tính toán và nhận một khoản lương cố định hàng tháng mà không cần quan tâm đến các khoản khấu trừ.
5. Một số lưu ý với người lao động khi đàm phán lương gross với nhà tuyển dụng
Nhận lương Gross giúp người lao động chủ động hơn trong việc quản lý tài chính cá nhân. Tuy nhiên, để tránh những bất lợi không đáng có, người lao động cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
1 – Cần hiểu rõ các khoản khấu trừ bắt buộc
Các khoản khấu trừ bắt buộc được quy định theo luật bao gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.
Ngoài ra, một số công ty có thể trừ thêm các khoản phí công đoàn hoặc quỹ nội bộ, vì vậy, người lao động nên kiểm tra kỹ bảng lương hàng tháng để đảm bảo không có khoản khấu trừ bất hợp lý.
2 – Nắm chắc các khoản phụ cấp đi kèm
Nhiều công ty ngoài lương cơ bản còn có các khoản phụ cấp như phụ cấp xăng xe, điện thoại, ăn trưa hoặc trợ cấp nhà ở. Người lao động nên hỏi rõ những khoản này có được tính vào lương Gross hay không và có bị trừ bảo hiểm hay không.
3 – Luôn kiểm tra hợp đồng lao động trước khi ký kết
Trong hợp đồng cần nêu rõ mức lương Gross hay lương Net, các khoản bảo hiểm mà công ty đóng, thuế thu nhập cá nhân ai chịu trách nhiệm nộp. Nếu có bất kỳ điều khoản nào không rõ ràng, người lao động cần trao đổi ngay với phòng nhân sự để tránh hiểu lầm về sau.
4 – Tham khảo mức lương Gross trung bình trên thị trường
Để đảm bảo mức lương nhận được phù hợp với vị trí công việc và kinh nghiệm của bản thân, người lao động nên thực hiện tham khảo các mức lương gross của cùng vị trí, cùng số năm kinh nghiệm với công việc của mình trên thị trường.
Người lao động có thể tham khảo các trang tuyển dụng hoặc báo cáo khảo sát lương để có cái nhìn tổng quan trước khi thương lượng với nhà tuyển dụng.
6. FAQs
- Lương gộp là lương gì? Lương thực lĩnh là lương gì?
Hiểu một cách đơn giản:
- Lương gộp chính là lương gross: là tổng thu nhập chưa trừ thuế và bảo hiểm
- Lương thực lĩnh là lương net: là số tiền thực nhận sau khi đã khấu trừ các khoản nghĩa vụ tài chính.
- Lương bao nhiêu thì phải đóng thuế TNCN?
Theo quy định hiện hành, người lao động có thu nhập tính thuế trên 11 triệu đồng/tháng sau khi trừ các khoản giảm trừ gia cảnh mới phải đóng thuế TNCN.
- Người phụ thuộc bao gồm những ai?
Người phụ thuộc có thể là con cái dưới 18 tuổi, con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật hoặc mất khả năng lao động, cha mẹ già không có thu nhập hoặc có thu nhập dưới mức quy định, vợ/chồng không có thu nhập hoặc thu nhập thấp.
- Giảm trừ người phụ thuộc đến năm bao nhiêu tuổi?
Trẻ em được tính là người phụ thuộc đến khi đủ 18 tuổi. Nếu tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp hoặc học nghề, có thể được tính đến khi đủ 22 tuổi.
- Lương 10 triệu thì đóng BHXH bao nhiêu?
Với mức lương Gross 10 triệu đồng, tổng số tiền bảo hiểm bắt buộc mà người lao động phải đóng là 10,5%, tương đương 1,05 triệu đồng/tháng, bao gồm 8% BHXH, 1% BHTN và 1,5% BHYT.
Kết luận
Việc phân biệt rõ lương Gross và lương Net giúp người lao động có cái nhìn chính xác về mức thu nhập thực tế cũng như các khoản bảo hiểm và thuế cần đóng. Trong hầu hết các trường hợp, deal lương Gross là lựa chọn tốt hơn vì đảm bảo sự minh bạch, giúp người lao động có lợi hơn trong việc hưởng chế độ bảo hiểm và dễ dàng điều chỉnh khi có thay đổi về chính sách thuế.
Nếu bạn đang tìm kiếm một công việc phù hợp với mức lương cạnh tranh và chế độ đãi ngộ hấp dẫn, hãy truy cập NgonCareer để đọc thêm về thị trường việc làm hiện nay!
