Bạn đang loay hoay giữa vô vàn lựa chọn nghề nghiệp? Việc lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân sẽ giúp bạn được tận hưởng công việc yêu thích mỗi ngày và mang lại sự phát triển lâu dài. Chính vì vậy, NgonCareer sẽ bật mí cho bạn trọn bộ bí kíp có 1-0-2 làm thế nào để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp ngay sau đây!
1. Tại sao cần lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân?
Lựa chọn nghề nghiệp là công việc vô cùng quan trọng, mang tính quyết định đến cuộc đời mỗi con người. Bởi, chọn nghề sai có thể khiến bạn chật vật cả đời, phí phạm thời gian và công sức. Hãy cùng điểm qua những lợi ích khi bạn chọn đúng nghề và ngược lại, những hệ lụy nghiêm trọng có thể xảy ra nếu bạn không có cái nhìn sáng suốt.
1.1. Lợi ích khi chọn đúng nghề
Gia tăng hiệu suất làm việc
Khi được làm công việc mình yêu thích và phát huy được thế mạnh, bạn trở nên “tràn trề sinh lực”, mỗi ngày đi làm là một ngày vui. Bạn sẽ cảm thấy hứng khởi khi làm việc, có nhiều động lực để không ngừng phát triển bản thân, từ đó giúp gia tăng hiệu suất công việc một cách tự nhiên.
Hiệu suất gia tăng khi bạn được làm công việc mình yêu thích
>>> Xem thêm tại: 6 lợi ích của việc chọn nghề phù hợp: hiểu ĐÚNG & ĐỦ ngay!
Công việc trở thành động lực mỗi ngày
Bởi công việc ấy như “sinh ra để dành cho bạn”, động lực được làm việc, tiếp thu và học hỏi cái mới sẽ tăng cao. Hãy tưởng tượng bạn thức dậy mỗi sáng với sự háo hức muốn cống hiến thay vì cảm giác chán chường muốn bỏ việc! Đó chính là sức mạnh của việc lựa chọn đúng nghề.
Dễ dàng cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân
Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân cũng là một cách giúp bạn tránh căng thẳng kéo dài, quản lý thời gian hiệu quả hơn và có đủ năng lượng tận hưởng cuộc sống cá nhân. Lúc này, bạn có nhiều khả năng thư giãn với cuộc sống vốn bộn bề hơn là trách móc và bực dọc với nó.
Hạnh phúc đến từ chính công việc bạn yêu thích
Thay vì chán chường, bực bội, bạn sẽ luôn tận hưởng công việc mình làm trong trạng thái thoải mái và hạnh phúc nhất. Khi làm việc với đam mê, bạn cảm nhận được niềm vui từ những thành tựu nhỏ nhất và không ngừng phấn đấu để đạt được những mục tiêu lớn hơn.
Hạnh phúc với việc mình làm là lợi ích lớn của lựa chọn đúng ngành
1.2. Hệ quả của việc chọn sai ngành – Bạn có đang đi lầm?
Theo Báo Quân đội nhân dân, trung bình tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm trái ngành là 21,43%; tỷ lệ này thậm chí còn ở mức > 60% tại một số lĩnh vực đào tạo trong thực tế. Đây là những con số biết nói, thể hiện một thực trạng đáng báo động về sự lựa chọn sai nghề nghiệp phù hợp với bản thân ngay từ đầu. Thực trạng này dẫn đến loạt các hệ quả sau đây:
- Stress kéo dài: Khi phải làm công việc không phù hợp mỗi ngày, bạn trẻ sẽ cảm thấy chán nản, mệt mỏi, áp lực và dần mất đi sự hứng thú trong cuộc sống.
- Lãng phí thời gian và tiền bạc: Học 4-5 năm đại học nhưng sau khi ra trường lại không làm đúng ngành nghề, đồng nghĩa với việc bạn đã mất đi rất nhiều cơ hội để học hỏi và phát triển trong đúng môi trường “cá gặp nước” của mình.
- Khó cạnh tranh trong thị trường lao động: Khi quyết định chuyển ngành, bạn chắc chắn sẽ gặp bất lợi so với những người đã có sẵn bằng cấp, kỹ năng và kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực đó từ sớm. Đặc biệt trong thời kỳ khan hiếm việc làm như hiện tại, đây quả là một khó khăn đối với các bạn “trái ngành”.
>>> Xem thêm tại: Hậu quả của việc chọn sai nghề: Nguyên nhân và cách khắc phục
Chọn sai ngành gây ra nhiều hệ quả trong lâu dài
2. Làm thế nào để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp nhất với bản thân?
Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân là điều không hề dễ dàng. Công việc này đòi hỏi sự tìm tòi, nghiên cứu và đúc rút những thông tin về nhu cầu thị trường bên ngoài, các yếu tố thực tế ảnh hưởng và năng lực cá nhân bên trong mỗi người. Sau đây, hãy cùng NgonCareer tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi “làm sao để lựa chọn nghề nghiệp thật chính xác”?
2.1. Đừng chọn theo cảm tính – Hãy hiểu rõ thị trường lao động!
Hiểu rõ nhu cầu thị trường, mức lương và cơ hội phát triển từng ngành
Hàng năm, Báo Cáo Lương và Thị Trường Lao Động (Navigos Search) đều được phát hành, cung cấp bảng lương chi tiết 16 ngành nghề theo từng phòng ban, cấp bậc và dự báo xu hướng việc làm, cũng như các nhận định về kỹ năng cần thiết đến từ chuyên gia.
Báo cáo chỉ ra rằng, có nhiều ngành nghề đang trong tình trạng “khát” nhân sự, trong khi một số lĩnh vực khác lại có nguy cơ bão hòa. Bạn hãy theo dõi và cập nhật các báo cáo uy tín để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân càng sớm càng tốt. Việc nghiên cứu xu hướng nhân sự hàng năm sẽ giúp bạn:
- Xác định ngành nào có cơ hội nhiều việc làm và mức thu nhập tốt.
- Dự đoán sự phát triển của ngành và các kỹ năng cần thiết để có kế hoạch lâu dài.
- Định vị bản thân để cạnh tranh với các ứng viên khác trên thị trường.
Hiểu rõ cơ hội phát triển từng ngành nghề giúp bạn tự tin hơn với quyết định
Tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đến việc làm
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đang làm thay đổi cơ cấu lao động, tác động mạnh mẽ đến xu hướng nhân lực. Theo Báo Tin Tức, nhiều công việc truyền thống có nguy cơ bị thay thế, trong khi các ngành liên quan đến công nghệ, dữ liệu và sáng tạo lại lên ngôi. Vì vậy, hãy cân nhắc đến mức độ ổn định của nghề nghiệp trong tương lai trước khi quyết định lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân.
Trí tuệ nhân tạo (AI) tác động đến xu hướng nhân lực
2.2. Xem xét yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân
Dù đam mê là yếu tố quan trọng khi lựa chọn nghề nghiệp, nhưng thực tế cũng đóng vai trò không nhỏ để đam mê không trở nên “viển vông”. Từ đó, cân nhắc đến các yếu tố thực tế ảnh hưởng là một trong những cách lựa chọn nghề nghiệp phù hợp.
Hoàn cảnh gia đình
Theo đuổi một ngành nghề không phải chuyện “một sớm một chiều” mà là cả một quá trình dài hạn. Chính vì vậy, bạn cũng cần cân nhắc đến yếu tố hoàn cảnh gia đình. Bởi, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân phải đặt trong mối quan hệ hài hòa với cuộc sống cá nhân và gia đình.
Ví dụ, một số ngành yêu cầu chi phí đào tạo cao hoặc thời gian học dài, bạn cần đánh giá liệu gia đình có đủ điều kiện hỗ trợ hay không. Hoặc một số gia đình có truyền thống theo một ngành cụ thể, bạn có thể tham khảo nhưng đừng để nó là yếu tố quyết định duy nhất.
Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân phải dựa vào hoàn cảnh gia đình
Khả năng học tập, điều kiện địa lý, môi trường sống
Để xem xét, bạn hãy trả lời một số câu hỏi đơn giản sau đây:
- Bạn có đủ khả năng học tập để theo đuổi ngành mình lựa chọn?
- Công việc sau này có yêu cầu phải làm việc tại thành phố lớn hay nước ngoài không?
- Bạn sẵn sàng thích nghi với một môi trường mới chứ?
2.3. Nhìn lại chính mình – Đừng chọn nghề chỉ vì ai đó bảo hợp!
Chắc chắn rồi, sẽ không có ai hiểu bạn hơn chính bạn. Vậy nên, hãy tự lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân mà không phụ thuộc vào ý kiến của bất kỳ ai. Bởi đến cuối cùng, người gắn bó với công việc ấy mỗi ngày vẫn là bạn chứ không phải ai khác. Do đó, trước hết bạn cần hiểu bản thân và trả lời được các câu hỏi như: “Sở thích của bản thân là gì? Bạn thực sự giỏi cái gì?”
Xác định sở thích, điểm mạnh bản thân
Đây là một trong những cách chọn ngành nghề phù hợp với bản thân phổ biến nhưng không phải ai cũng tận dụng nó hiệu quả. Mách nhỏ với bạn một số câu hỏi giúp bạn dễ “mường tượng” ra nghề nghiệp tương lai nhé!
- Bạn thích làm việc với những con số hay với con người?
- Bạn thấy mình có năng khiếu về sáng tạo, viết lách hay lập trình không?
- Bạn thích làm việc nhóm hay làm độc lập?
- Bạn có tư duy thăng tiến, chấp nhận rủi ro hay là người thích sự ổn định, an toàn?
- Bạn có những kỹ năng sẵn có nào hữu ích?
Sở thích và thế mạnh chính là yếu tố quan trọng để lựa chọn nghề nghiệp
Tìm hiểu tính cách qua mô hình nghiên cứu khoa học
Để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân, bạn rất nên tham khảo các bài kiểm tra hướng nghiệp dựa trên các nghiên cứu khoa học sau đây:
| Mô hình khoa học | Nội dung | Ứng dụng |
| Holland Code (RIASEC) | Phân loại nghề nghiệp dựa trên 6 nhóm tính cách | Xác định nhóm ngành phù hợp |
| MBTI (16 nhóm tính cách) | Đánh giá cách bạn suy nghĩ, cảm nhận và đưa ra quyết định | Định hướng phong cách làm việc |
| Các bài kiểm tra IQ, EQ, AQ | Đánh giá khả năng tư duy, cảm xúc và thích nghi | Xác định năng lực và tiềm năng phát triển |
Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân thông qua các mô hình khoa học
2.4. Trải nghiệm thực tế là cách tốt nhất để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp!
Lý thuyết là quan trọng, tuy nhiên không gì có thể thay thế được những trải nghiệm thực tế. Cách tốt nhất để biết chắc chắn mình có hợp với ngành này không là hãy thử làm nó. Vậy làm ở đâu, kiếm cơ hội thực tế như thế nào? Đơn giản lắm, sau đây là các cách để bạn có được trải nghiệm “thực” trong ngành mà mình yêu thích:
Làm part-time, thực tập, dự án freelance để thử nghiệm
Hiện nay, không ít các vị trí part-time, thực tập được mở ra để các bạn “trái ngành” hoặc newbie có cơ hội thử sức, “va chạm” mình vào môi trường thực tế của ngành. Phần lớn sẽ không yêu cầu kinh nghiệm, thứ các công ty yêu cầu chỉ là sự chăm học hỏi, cầu tiến và thái độ tích cực khi làm việc.
Trải nghiệm thực tế ngành nghề bằng cách làm part-time, thực tập
Trên hành trình lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân, khi mới bắt đầu trải nghiệm một ngành nghề mới, bạn đừng vội quan tâm đến lương thưởng mà hãy chú tâm đến giá trị và những bài học mình sẽ nhận được khi làm việc tại công ty. Bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm công việc thông qua các trang web tuyển dụng hoặc trên hội nhóm Facebook, thậm chí qua các mạng xã hội như TikTok, Threads, Instagram,…
Kết nối và học hỏi từ những người có kinh nghiệm
Networking là yếu tố quan trọng trong mọi ngành nghề, giúp bạn có thể làm quen, tiếp xúc và học hỏi từ những người đang làm trong chính nghề nghiệp bạn yêu thích. Như vậy, họ sẽ có cái nhìn thực tế và đưa ra những lời khuyên bổ ích, giúp rút ngắn rất nhiều thời gian bạn phân vân và vô định trong lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân mình.
Bạn có thể kết nối bằng cách tham gia các hội nhóm, diễn đàn liên quan đến ngành nghề quan tâm, sau đó kết bạn và làm quen. Từ đây, bạn thậm chí có thể tìm kiếm được mentor và được hướng dẫn, định hướng “nước đi” sao cho ngắn mà hiệu quả nhất.
Networking là yếu tố giúp bạn nhanh chóng tìm ra công việc yêu thích
>>> Tham khảo thêm tại: NÊN CHỌN NGHỀ GÌ? 4 BƯỚC ĐỂ CHỌN NGHỀ PHÙ HỢP
3. Lời khuyên “xương máu” khi lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân
Bạn hãy yên tâm rằng, rất nhiều người không hề có câu trả lời chính xác ngay từ đầu cho câu hỏi làm thế nào để lựa chọn nghề nghiệp phù hợp. Vậy nên, NgonCareer đã tìm hiểu và đúc kết ra những kinh nghiệm “xương máu” sau đây sẽ giúp bạn đưa ra những lựa chọn sáng suốt nhất và tránh những sai lầm không đáng có trong quá trình lựa chọn:
- Đừng sợ thử thách! Bước ra khỏi vùng an toàn để tìm ra đam mê thật sự: Tinh thần dám thử, dám sai, dám điều chỉnh chắc chắn sẽ giúp bạn khám phá ra ngành nghề thật sự phù hợp.
- Đón đầu xu hướng – Thích nghi nhanh để không bị thị trường đào thải: Thị trường lao động thay đổi liên tục, vậy nên bạn hãy liên tục cập nhật các kiến thức, trau dồi kỹ năng mới để giữ được vị thế cạnh tranh cho riêng mình.
- Kiên định với mục tiêu – nhưng linh hoạt với cơ hội: Có mục tiêu rõ ràng là rất quan trọng, tuy nhiên bạn cũng cần sẵn sàng điều chỉnh theo tình hình thực tế. Đôi khi, những cơ hội bất ngờ lại có thể mở ra một con đường sự nghiệp tốt hơn dành cho bạn.
Bước ra khỏi vùng an toàn để tìm kiếm đam mê thật sự
Trên đây là tất tần tật bí kíp giúp nỗi lo lựa chọn nghề nghiệp phù hợp của bạn không còn nữa. Ngoài ra, bạn hãy chủ động nắm bắt các cơ hội và phát triển bản thân ngay từ hôm nay để có một tương lai nghề nghiệp vững chắc.
Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân không chỉ giúp bạn phát huy tối đa khả năng mà còn mang lại sự hài lòng và thành công trong dài hạn. Nếu còn bất kỳ câu hỏi nào, bạn vui lòng liên hệ qua số Hotline của NgonCareer để được tư vấn nhanh chóng nhất!
